انسولین چیست؟
انسولین یک هورمون پروتئینی است که در لوزالمعده ساخته میشود. در لوزالمعده، گروهی از سلولها به نام جزایر لانگرهانس وجود دارند. سلولهای بتا در این جزایر مسئول ساخت و ترشح انسولین هستند.
وظیفه اصلی انسولین این است که به بدن پیام دهد قند (گلوکز) موجود در خون را به درون سلولها ببرد تا یا به عنوان انرژی مصرف شود و یا برای استفاده بعدی ذخیره شود.
بدون انسولین، قند در خون باقی میماند و به سلولها نمیرسد. نتیجه آن افزایش قند خون (هایپرگلیسمی) و در بلندمدت آسیب به اندامهاست.
انسولین چگونه ساخته و ترشح میشود؟
چه چیزی باعث ترشح انسولین میشود؟
1. سلولهای بتا ابتدا انسولین را به صورت مولکول بزرگتری به نام پروانسولین میسازند.
2. این مولکول سپس به دو بخش تقسیم میشود: انسولین فعال و C-Peptide.
o پزشکان با اندازهگیری C-Peptide میتوانند بفهمند بدن شما خودش انسولین تولید میکند یا خیر.
3. انسولین ساختهشده درون سلولها ذخیره میشود تا وقتی قند خون بالا میرود آزاد شود.
انسولین چگونه عمل میکند؟
انسولین مثل کلیدی است که قفل درِ سلول را باز میکند. این قفلها همان ناقلین گلوکز (GLUT) هستند. وقتی انسولین به گیرندهاش متصل میشود، پیام به درون سلول میرود و دروازههای ورود گلوکز باز میشوند.
عملکرد در بافتهای مختلف:
- عضلات: ورود گلوکز و تبدیل به گلیکوژن؛ کمک به ساخت پروتئین.
- بافت چربی: ورود گلوکز و اسیدهای چرب برای ساخت چربی ذخیرهای (تریگلیسرید) و مهار تجزیه چربی.
- کبد: مهار تولید قند جدید (گلوکونئوژنز)، افزایش ذخیرهسازی گلیکوژن، کاهش تولید کتونها.
- سایر بافتها: ورود پتاسیم به سلولها (برای همین در درمان پتاسیم بالا از انسولین استفاده میشود).
انسولین دارویی
برای بیمارانی که بدنشان انسولین کافی نمیسازد (دیابت نوع ۱) یا در برخی موارد دیابت نوع ۲، انسولین بهصورت دارو تجویز میشود.
انواع انسولین دارویی:
- سریعالاثر: لیسپرو (Lispro)، آسپارت (Aspart)، گلولیزین (Glulisine) → برای کنترل قند بعد از غذا.
- کوتاهاثر: رگولار (Regular) → معمولاً ۳۰ دقیقه قبل غذا تزریق میشود.
- متوسطاثر: NPH.
- طولانیاثر: گلارژین (Glargine)، دتمیر (Detemir).
- فوقطولانیاثر: دگلودک (Degludec).
پزشک نوع انسولین، زمان مصرف و دوز مناسب را بر اساس شرایط هر بیمار تنظیم میکند.
وقتی انسولین درست عمل نکند چه میشود؟
مکمل شوگر متابالانس (Sugar Metabalance)
کنترل دیابت تنها به انسولین دارویی یا قرص محدود نمیشود؛ تغذیه سالم و دریافت ریزمغذیهای مؤثر هم اهمیت زیادی دارد.
یکی از مکملهای تخصصی در این زمینه، شوگر متابالانس از شرکت دایاژن فارمد است.
این محصول با ترکیب منحصربهفرد خود شامل:
- کرومیوم پیکولینات و کرومیوم کلراید (تنها مکملی که هر دو شکل کرومیوم را دارد) برای بهبود حساسیت به انسولین،
- ویتامینهای گروه B (بهویژه B6 و B12) برای کمک به متابولیسم قند و محافظت از اعصاب،
- ویتامین C و D برای کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود پاسخ انسولینی،
طراحی شده تا در کنار درمانهای اصلی و سبک زندگی سالم، به کنترل بهتر قند خون، کاهش نوسانات بعد از غذا و پیشگیری از عوارض دیابت نوع ۲ کمک کند.