مصرف الکل و سندرم متابولیک: تضاد خاموش میان لذت کوتاه و آسیب بلندمدت

👨‍⚕️ الکل (اتانول) یکی از پرکالری‌ترین مواد مصرفی است — هر گرم آن حدود ۷ کالری دارد، یعنی تقریباً دو برابر کربوهیدرات یا پروتئین.

در افراد مبتلا به سندرم متابولیک، مصرف الکل حتی در مقادیر کم، می‌تواند فرآیندهای کنترل قند، چربی و فشار خون را مختل کند.

🔬 اثر الکل بر متابولیسم بدن

1️⃣ الکل و قند خون

الکل در کبد متابولیزه می‌شود و در حین این فرآیند، تولید طبیعی گلوکز در کبد (گلوکونئوژنز) مهار می‌گردد.

الکل قند خون را در لحظه پایین می‌آورد، اما در بلندمدت حساسیت به انسولین را بدتر می‌کند.

2️⃣ الکل و چربی خون

الکل باعث فعال‌شدن مسیر استریفیکاسیون اسیدهای چرب در کبد و تولید بیشتر تری‌گلیسرید می‌شود.

3️⃣ الکل و کبد چرب

مصرف الکل حتی در دوزهای پایین می‌تواند التهاب را افزایش دهد، روند فیبروز کبدی را تسریع کند و NAFLD را به NASH یا کبد چرب الکلی تبدیل نماید.

مطالعه Ekstedt et al., Hepatology 2019 نشان داد که بیماران دارای NAFLD که گه‌گاه الکل مصرف می‌کردند، تا دو برابر بیشتر دچار فیبروز پیشرفته کبدی شدند.

4️⃣ الکل و فشار خون

حتی مصرف متوسط می‌تواند فشار سیستولیک را ۵ تا ۷ میلی‌متر جیوه افزایش دهد.

5️⃣ الکل و استرس اکسیداتیو

الکل به استالدئید تبدیل می‌شود؛ ماده‌ای سمی که باعث تولید رادیکال‌های آزاد، آسیب میتوکندری و التهاب سلولی می‌گردد.

در افراد مبتلا به سندرم متابولیک، دیابت، کبد چرب یا فشار خون بالا، هیچ مقدار ایمنی از الکل وجود ندارد.

در بیمارانی که سابقه مصرف الکل دارند یا تصمیم به ترک آن گرفته‌اند، تمرکز درمان باید بر کاهش التهاب و بازسازی سلول‌های کبدی باشد.

🩺 پیام پایانی:
اگر مبتلا به کبد چرب یا سندرم متابولیک هستید، پرهیز کامل از الکل مؤثرترین اقدام برای حفاظت از کبد، قلب و تعادل متابولیسم بدن است.